DOGAĐAJ

DOGAĐAJ

Ono što se događa, dešava, zbiva u određenom vremenu. Zbivanje. Može biti događaj radostan. Ili tragičan. Neobičan. Umetnički ili naučni. Sa druge strane, nešto konkretno, samo po sebi može predstavljati događaj u medijima, književnosti, naravno nauci. Istorijska CERN-ova fotografija predstavlja jedan događaj u fizici elementarnih česica – nastala još 1973. i naknadno obojena, slika prikazuje događaj zabeležen u tada najboljem detektoru na svetu, Velikoj evropskoj mehurastoj komori, poznatoj po akronimu BEBC. Ovakve komore su se koristile od pedesetih godina 20. veka kako bi se u njima snimali razni događaji u mikrosvetu, a bile su napunjene ohlađenom tečnošću koja je mešavina vodonika sa neonom. Naime, kada kroz takvu komoru proleti čestica poput protona ili nečeg što je mnogo egzotičnije (za čim fizičari tragaju), a što se inače zbog premalih dimenzija nikako ne može videti, duž putanje kojom je čestica prošla nastanu – mehurići. I onda fizičari razgledaju tako snimljene linije od mehurića koji kao trag aviona na nebu posredno govore o događaju u drugačije nedohvatljivom, misterioznom svetu čestica. Kasnije su mehuraste komore zamenjene novim, složenijim i daleko većim detektorima u kojima se snimaju događaji nastali u sudarima snopova sve moćnijih akceleratora. Kako god, događajima se nazivaju i druge stvari – tačke u prostor-vremenu u relativističkoj fizici, ishodi verovatnoća u matematici, događaji sudara nebeskih tela u astronomiji, događaji istrebljenja u biologiji, ili kad je reč o dinosaurusima, oba istovremeno, a tamo negde, na obodu čudovišnog dometa crne rupe, može se naći i horizont događaja. U jeziku, Riječnik srpskoga jezika Matice srpske kaže da događaj može označavati i splet značajnih pojava, zbivanja u životu. Događajem se može nazivati i neka osobita, važna pojava, dok se vrlo lako može zateći i na repu događaja.

Današnji događaj Nauke kroz priče počinje u 19h – Institut za fiziku vraća tribinu u Veliku salu SKC-a, gde sa sagovornicima razgovaramo o vremenu. I naravno, događajima. Dobro došli!

—–

Foto: CERN-BEBC