GALILEO, OKRIVLJENI

GALILEO, OKRIVLJENI

Žanrovska slika italijanskog umetnika Kristijana Bantija prikazuje drugo od dva suđenja pred rimskom inkvizicijom na koje je izveden nekadašnji najopasniji neprijatelj dogmatskog razmišljanja, Galileo Galilej (1564–1642), koga je Albert Ajnštajn nazivao ocem moderne nauke.

Ovaj italijanski fizičar, matematičar, filozof i astronom bio je u nemilosti katoličke crkve puna četiri veka, sve dok se papa Jovan Pavle II nije izvinio slavnom naučniku i započeo proces njegove rehabilitacije po presudi Rimske inkvizicije iz 1633. godine.

U ovom neslavnom sudskom procesu, Inkvizicija je Galileja okrivila za jeres zbog propagiranja heliocentričnog Kopernikovog sistema, nasuprot punih 15 vekova dominantnog Ptolomejovog učenja o Zemlji u središtu sveta (koji, inače, na osnovu tadašnjih opservacija kretanja planeta uopšte nije bilo lako opovrgnuti).

U središtu spora crkve i najpoznatijeg evropskog naučnika 17. veka nalazilo se delo “Dijalog o dva sistema sveta”. Ovu knjigu Galileo je objavio u Firenci 1632. godine i to uz blagoslov crkvenih otaca i odobrenje samog pape Urbana VIII.

Međutim, u Rimu je tokom te godine izuzetno poraslo protivljenje Kopernikovom učenju, pa je Galileo kao najsnažniji zagovornik i glavni osumnjičeni, pozvan pred sud koji ga je, zahvaljujući njegovom pokajanju, osudio samo na kućni pritvor.

Mada se u mladosti obrazovao u samostanu nedaleko od Firence, punim imenom Galileo di Vinćenco Bonajuti de Galilej, po svemu sudeći nije bio dobar katolik, budući da je imao troje vanbračne dece sa Marinom Gambom, dve kćerke i jednog sina, koga je jedinog priznao, što mu je omogućilo normalan život. No, svojim kćerkama, Galileo je namenio upravo religiozni život, pošto nepriznate nisu mogle da se udaju i završile su u manastirima.

Galileo je poslednje dane proveo sam na imanju nadomak Firence, gde je nekoliko godina kasnije sasvim oslepeo, bolovao je od bruha, nesanice i preminuo od srca.

Proglašavan i “glavnim krivcem za rođenje moderne nauke”, Galileo je ostavio ključni trag na savremeno promišljanje o svetu. U novozasnovani istraživački metod, Galileo je upleo i eksperiment, osnovao je modernu astronomiju, prvi je formulisao zakon inercije koji će kasnije biti nazvan Njutnovim prvim zakonom, odredio je period oscilacija klatna i dokazao da tela različite mase u vakuumu padaju sa istim ubrzanjem sa iste visine.

S. B.
—–

FOTO: Wikimedia commons

Po motivima teksta istog autora objavljenog u Vremenu nauke.